<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<rss version="2.0">
  <channel>
    <title>Cəlil Cavanşir Yurdseven</title>
    <link>http://celil.azeriblog.com</link>
    <description>Bu blog çölçü Cəlil Cavanşir Yurdsevənə məxsusdur</description>
    <generator>AzeriBlog Feed Burner v1.1</generator>
    <item>
      <title><![CDATA[SABİR RÜSTƏMXANLININ "ÖLÜM ZİRVƏSİ " ROMANINDA DİQQƏTÇƏKƏN MƏQAMLAR ]]></title>
      <link>http://celil.azeriblog.com/2008/03/30/sabir-rustemxanlinin-olum-zirvesi-romaninda-diqqetcheken-meqamlar</link>
      <guid isPermaLink="true">http://celil.azeriblog.com/2008/03/30/sabir-rustemxanlinin-olum-zirvesi-romaninda-diqqetcheken-meqamlar</guid>
      <comments>http://celil.azeriblog.com/2008/03/30/sabir-rustemxanlinin-olum-zirvesi-romaninda-diqqetcheken-meqamlar#comments</comments>
      <description><![CDATA[&nbsp; Salam olsun!Hər şeyi zamanın həll etdiyini d&uuml;ş&uuml;n&uuml;r&uuml;k, hərdən b&uuml;t&uuml;n yaraların sağalması &uuml;&ccedil;&uuml;n də bir zamana ehtiyac duyuruq.Elə şeylər var ki, zamanın və məkanın f&ouml;vq&uuml;ndə dayanır, hər kəsə də olayın&uuml;st&uuml; bir təsir bağışlayır. Yazmağa &ccedil;alışdığım bu yazıda, zamanın f&ouml;vq&uuml;ndə duran bir şəxsiyyət haqqında yazılmış tarixi və qiymətli bir romana g&uuml;zg&uuml; tutmağa &ccedil;alışacam.&Ouml;ncə onu qeyd edim ki, param-par&ccedil;a olmuş Azərbaycan torpaqlarında, yağmalanmış ellərimizdə hər şey par&ccedil;alanıb dağılmaq təhl&uuml;kəsindədir. Mədəniyyətimiz &ouml;zke&ccedil;mişindən ayrı d&uuml;şm&uuml;ş, tariximiz saxtalaşdırılmış, ədəbiyatımız da xarici və daxili təsirlərdən iflic xəstə vəziyyətindədir. Son illər dəbin təsirinə qapılıb xarici dillərə meyl salan demokratiya d&ouml;vr&uuml;n&uuml;n və ondan beş-on il əvvəlin &ldquo; uşaqları&rdquo; xarici ədəbiyyatdan g&ouml;t&uuml;rd&uuml;kləri sərsəm ideyaları Azərbaycan ədəbiyyatına daşımaqdadırlar. Sadə şəkildə hər kəs ağl(z)ına gələni yazmaqla Azərbaycan ədəbiyyatına &ldquo;xidmət etməkdədir&rdquo;. Sonucda xarici təşkilatların təsiri ilə, şeytanın ilhamı ilə yazdıqları sərsəmləmələri Azəbaycan oxucusuna postmodern ədəbiyyat kimi soxuşdururlar.]]></description>
      <pubDate>Sun, 30 Mar 08 09:41:06 +0000</pubDate>
    </item>
    <item>
      <title><![CDATA[Şeir olmayan yerdə ]]></title>
      <link>http://celil.azeriblog.com/2007/11/05/tenqid</link>
      <guid isPermaLink="true">http://celil.azeriblog.com/2007/11/05/tenqid</guid>
      <comments>http://celil.azeriblog.com/2007/11/05/tenqid#comments</comments>
      <description><![CDATA[Salam olsun!&Uuml;MİD VAR ƏVƏZİNDƏBilgisayarımın qarşısına ke&ccedil;əndə, hər zaman olduğu kimi bir siqaret yandırdım. Elə yavaş-yavaş nə isə yazmağa başlamışdım ki, dostumun zəngi gəldi:-&ldquo;Salam qardaş,&hellip; necə şeirlərdi?&rdquo; Yazacağım fikirləri unudacağımdan &ccedil;əkindiyim &uuml;&ccedil;&uuml;n tezbazar cavab verdim:-&ldquo;şeir olmayan yerdə yaxşıdır&rdquo;-dedim. Yəqin ki, dostum da şeirdən anlamadığımı d&uuml;ş&uuml;nb, sağollaşdı.Mənimdə fikirlərim qarışdı və ikinci siqareti yandırıb başladım otaqda var-gəl eləməyə. Kirayə mənzilimin darısqallığı məni sıxdığı &uuml;&ccedil;&uuml;n həyətə &ccedil;ıxdım və Oktay Hacımusalının son oxuduğum şeirlərindən birini mızıldanmağa başladım:səhər gedib dərin dərin yuxuya dalacağı balaca daxmayoxdu bu şəhərdə&uuml;mid var əvəzində&uuml;mid var əvəzində.Deyəsən yazmağa başladığım yazı alınmayacaqdı. Geri qayıdanda hələdə dodaqaltı mızıldanırdım:-&ldquo; &uuml;mid var əvəzində&rdquo;İlk tanışlığımızı, daha doğrusu ədəbi baxışlarımın k&ouml;kl&uuml; olaraq dəyişdiyi zamanı yaxşı xatırlayıram. Soyuq qış ayları idi və mən internet klubda alatoran.org web jurnalını oxuyurdum. Təsad&uuml;fən MSN-də onunla tanış oldum. Bəlkədə bu təsad&uuml;f deyildi.O g&uuml;ndən sıx-sıx internet və telefon g&ouml;r&uuml;şmələrimiz oldu. Yaradıcılığını da o g&uuml;ndən izləməyə başladım. Tənqidi yazıları, maraqlı m&uuml;sahibələri, orjinal tərc&uuml;mələri məni narahat edən bir &ccedil;ox suallara cavab verirdi. Hərdən dartışmalarımız da olurdu. Əsasən də tənqidi yazılarının və nəsr yazılarının m&uuml;asir Azərbaycan oxucusuna hesablanmadığını inadla iddia edirdim. O da &ouml;z&uuml;nə məxsus inadla &ldquo;bir-iki dost, bir-iki intellektual oxucu məni anlasa bəsimdi&rdquo; deyirdi. Fevralın son g&uuml;nlərini Bakıda 1-2 g&uuml;n bərabər olduq. Xanəmirlə, Bəxtiyar Elcanla, T&uuml;rkiyəli tarix&ccedil;i Yal&ccedil;ın Murg&uuml;llə bərabər olduğumuz zamanlarda da, &ldquo;&Ccedil;&ouml;l&ccedil;&uuml;lər &rdquo; Ədəbiyyat Mərkəzinin yaranması ideyasını ortalığa atanda da &ccedil;ox az danışırdı.&Ccedil;ox az danışan və &ccedil;ox &ccedil;alışan birisidir. İmzasına tez-tez Azərbaycanın mətbuatının səhifələrində, t&uuml;rk internet saytlarında rastlayıram. Harda dartışma var, harda ədəbi m&uuml;bahisə var, Oktay Hacımusalı ordadır.Mənim məqsədim Oktay qardaşımın fəallığını işıqlandırmaq deyil. &Ccedil;oxdan bir arzum var ki, onun haqqında geniş bir yazı yazım.Həmişə də &ccedil;əkinmişəm ki, &uuml;rəyimcə yazı alınmaz. Hər halda &ccedil;alışacam.Oktay qardaşım &ccedil;ox m&uuml;kəmməl ədəbiyyat&ccedil;ıdır. Onun bir məqsədi var- Azərbaycan ədəbi m&uuml;hitinin inkaşıfına &ccedil;alışmaq. Hər şeydən hər formada yazır. Uğursuz alınan yazıları da olur, ancaq o səbirlə və cəsarətlə yazır.Oktay sənəti sənət &uuml;&ccedil;&uuml;n yaradanlardandır. Azərbaycan oxucusuna hesablanmayan m&uuml;əyyən yazıları və şeirləri onun ədəbi-bədii təfəkk&uuml;r&uuml;n&uuml;n zənginliyinin g&ouml;stəricisidir. Məni isə daha &ccedil;ox cəlb edən Oktayın şeirləridir. Oktay zamanı ke&ccedil;miş &uuml;slubdan, standart qəliblərdən sıyrılmağı bacarır, bəziləri kimi dekonustruksiya etmədən də modernləşməyin m&uuml;mk&uuml;nl&uuml;y&uuml;n&uuml; Xanəmir sayağı, yazıları ilə isbatlayır.Bəxtiyar Elcanın bir &ldquo;dolma&rdquo; m&uuml;qayisəsi var, deyir ki &ldquo;xaricdən gələn qonağın qabağına həmin xaricinin &ouml;z mətbəxi ilə &ccedil;ıxılmaz, gərək ingilisə, almana, italyana dolma da yedirəsən, yoxsa italyan pizzanı Romada restoranlarda da tapa bilər&rdquo;. Bəxtiyarın bu fikrinin dolayısıyla ədəbiyyata da &ccedil;ox b&ouml;y&uuml;k dəxli var. Nə qədər olar xaricilərdən k&ouml;&ccedil;&uuml;rmək və ya onlar kimi yazmaq? Bu baxımdan Oktay əsl yazardır. O qərbi də, şərqi də g&ouml;zəl bilir. İstəsə bənzədə bilər. Ancaq o Oktaydır və &ouml;z d&uuml;ş&uuml;nd&uuml;klərinin t&uuml;rk təfəkk&uuml;r&uuml; prizmasından yazır. Bəzi qələm adamları son on ildə &ouml;z&uuml;n&uuml; axtara-axtara 3-4 din dəyişib, Oktay isə &ouml;z fitrətinə bağlıdır. Şeirlərindəki gizli qalan məqamlar və qeyri-adi d&uuml;ş&uuml;ncə tərzi sırf t&uuml;rk-islam fəlsəfəsinə s&ouml;ykənən sufi kodlardır.kimsənnə&ccedil;isənhardansanunudursan qəflətəntəkcə xatırladığınqızılg&uuml;l ətridirduymaq &uuml;&ccedil;&uuml;n təzədəncanını verəcəyin.Bu deyim yalnız t&uuml;rkə məxsusdur. He&ccedil; bir qərbli &ldquo;qızılg&uuml;l&uuml;n ətrini təzədən duymaq &uuml;&ccedil;&uuml;n canını vermək&rdquo; kimi ucalığı d&uuml;ş&uuml;nə bilməz. Yalnız bir t&uuml;rk-m&uuml;səlman yazarı bunu dərk edir və bu ucalığı qavrayır. &ldquo;G&uuml;l&uuml;n&rdquo; məlum prototipini bilənlər yəqin ki, bunu anlayacaq. Oktayın G&uuml;lə olan sevgisi onun şeirlərində oxucunu &ccedil;aşbaş sala bilən maraqlı bir faktordur. Oktayın nə demək istədiyini anlamaq &uuml;&ccedil;&uuml;n G&uuml;lə Oktayın baxdığı islami kamillik kodundan baxmaq lazımdır. Bu kodun a&ccedil;ılışıda məhz Oktayın &ouml;z yaradıcılığında gizlənib.Və yaxud Oktayın başqa bir şeiri:ay bircə g&ouml;zləri g&ouml;r&uuml;nən hicablı qadınşəxsiyyət vəsiqəsini almaq &uuml;&ccedil;&uuml;n boyunu &ouml;l&ccedil;d&uuml;rən a qoca kişisizin hec qızılg&uuml;lləriniz soldumueh mənim g&uuml;ldanımdakı bir qızılg&uuml;l dəstəsi də belə solduiylənməkdən-yenədə qızılg&uuml;llər və yenə də &ouml;z&uuml;nə məxsus baxış prizması. G&uuml;l&uuml; bu qədər tərənn&uuml;m edən Oktayın şeirlərindəki G&uuml;l sevgisi &ccedil;ox b&ouml;y&uuml;k və islamı bir anlayışı ifadə edir. T&uuml;rk fikirinə və t&uuml;rk ədəbiyyatına yaxından bələd olan Oktay G&uuml;l&uuml;n daşıdığı fəlsəfi anlamı bilməmiş deyil. Şeirdən şeirə m&uuml;kəmməlləşən Oktay yaradıcılığı s&ouml;z&uuml;n əsl mənasında oxucunu d&uuml;ş&uuml;nd&uuml;r&uuml;r.nədir bukitabın sonuncu vərəqinə &ccedil;atan kimi dala qayıtmaqbaşdan lap başdan oxumaq axıra kimimənim sevdiyim qızların hamısı yağmur damcısıqar dənəsiovcuma d&uuml;şənvə yox olub gedən.Bu məqamda formanın təkrarsızlığı məni daha &ccedil;ox cəlb edir. Bu forma da, bu &uuml;slub da, bu deyim də yaxşı yaza bilməyən, &ouml;z&uuml;n&uuml; axtarıb tapa bilməyən yazarlarımıza bir etiraz formasıdır. Bəxtiyar Elcanın yazmamaqla bildirdiyi etiraz formasından daha m&uuml;kəmməl bir etirazdır bu şeirlər. Oktayın d&uuml;z yazılarında a&ccedil;ılmamış qalan fəlsəfi kodlar deyərdim ki, şeirlərində səlis bir şəkildə a&ccedil;ılır. Nə etdiyini və nə edəcəyini bilən bir qələm adamıdır Oktay.mən onu g&ouml;rd&uuml;m isanın m&ouml;vludu g&uuml;n&uuml;sevil kinoteatrındahər g&uuml;n səhər telli xalanın s&uuml;p&uuml;rd&uuml;y&uuml; o geniş zaldaəlini qoltuğuna qoyubfikirləşirdi məyus haldaŞəxsən tanıyanlar yəqin ki, Okyın dolayısıyla hansı hədəfi vurmağını anlayırlar. Oxucuya da aydın olması &uuml;&ccedil;&uuml;n, mən sadəcə d&uuml;ş&uuml;nməyi t&ouml;vsiyə edirəm. Yazar &ouml;z oxucusu &uuml;&ccedil;&uuml;n sirli qaldıqca b&ouml;y&uuml;kləşir. Digər bir yandan &ldquo;isanın m&ouml;vludu g&uuml;n&uuml;&rdquo; maraqlı bir tapındır. Zamana bu c&uuml;r ad se&ccedil;imini &ccedil;ox məqsədli d&uuml;ş&uuml;n&uuml;b Oktay. &Uuml;mumiyyətlə Oktayın yaradıcılığında &ccedil;ox sayda maraqlı deyimlər var. Bir iki misal yerinə d&uuml;şər ; &ldquo;bir uzunsa&ccedil;lı ahla gəlirsən g&ouml;z&uuml;m&uuml;n qabağına&rdquo;, &ldquo;yuxulu pəncərəndən mənə əl elə&rdquo;, &ldquo; tutuquşular təkrar elədi onların g&ouml;zyaşlarının səsini&rdquo; və sair. Yetərincə maraqlı deyimlər var ki, bu deyimlərə əsaslanaraq Oktayın uğurlu tapıntılarla zəngin yazar adlandırmaq olar. Sevgisidə, həsrətidə qeyri-adidir Oktayın. D&uuml;ş&uuml;n&uuml;rəm ki, Oktayın bizim ədəbiyyatımız &uuml;&ccedil;&uuml;n etdikləri əvəzsizdir. Yorulmadan gənc yazarların təbliğini davam etdirən yazar qardaşımız mənim yazımın əvvəlində yazdığım s&ouml;zləri yəqin ki, anlamamış deyil. Oktayın şeirləri doğurdanda ədəbiyyatımızda şeirin olmadığı bir zamanda yazılır və s&ouml;z&uuml;n əsl mənasında ŞEİRDİR. &ldquo;Şeirin olmadığı yerdə şeirdir&rdquo; s&ouml;z&uuml;m məhz bu baxımdan yersiz deyilməyib.Oktay hədəfi bəlli bir yazar, mayası təmiz bir fikir adamıdır.Yolumuz sonsuz &ccedil;&ouml;llərdən ke&ccedil;ən &ldquo;&Ccedil;&ouml;l&ccedil;&uuml;lər&rdquo;ik biz. Nə bomboz &ccedil;&ouml;llər, nə də &ccedil;&ouml;l vəhşiləri bizi qorxutmaz. Sonsuz &ccedil;&ouml;llərə doğru yolun a&ccedil;ıq olsun, &Ccedil;&Ouml;L&Ccedil;&Uuml; qardaş! Tanrı səni qorusun! Tanrı T&uuml;rk&uuml; Qorusun!P.S SON S&Ouml;Z YERİNƏ VƏ YA ƏDƏBİ TƏNQIDIN OLMADIĞI YERDƏ&hellip;Yəqin ki, dostlar bu yazını oxuyanda mənim bu c&uuml;r &uuml;slubumu bəyənməyəcək. Bəxtiyar da &ouml;z&uuml;nəməxsus reaksiyanı verəcək; &ldquo;işarələrin sayı yaman &ccedil;oxdur&rdquo;-deyəcək. Ola bilsin ki, mənim &ldquo;barışmaz redaktor&rdquo; olan B.Elcan qəzet yazısı &uuml;&ccedil;&uuml;n işarələrin &ccedil;oxluğunu d&uuml;ş&uuml;nəcək. Ancaq məhz onun simasında dostlarıma vurduğum işarəni də m&uuml;tləq anlayacağından əminəm. Necə deyərlər &ldquo;arifə bir işarə də bəsdir.&rdquo; Niyə məhz bu essevari tənqid &uuml;slubunu se&ccedil;məyim sual doğurarsa və oxucuları d&uuml;&ccedil;&uuml;nd&uuml;rərsə, hər kəsi d&uuml;ş&uuml;nd&uuml;rəcək bir cavabım var &ouml;ncədən:- ədəbi tənqidin olmadığı yerdə&hellip;]]></description>
      <pubDate>Mon, 05 Nov 07 12:55:13 +0000</pubDate>
    </item>
  </channel>
</rss>
